Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Legnicy

POSTANOWIENIE

Sąd Okręgowy w Legnicy IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący: SSO Paweł Pratkowiecki

Protokolant: sekr. sądowy Marta Wojnarowicz

po rozpoznaniu w sprawie P. Ś.

oskarżonego o przestępstwa z art. 286 § 1 k.k.

zażalenia wniesionego przez oskarżonego

na postanowienie Sądu Rejonowego w Legnicy

z dnia 5 stycznia 2026 r.

w przedmiocie właściwości

na podstawie art. 430 § 1 k.p.k.

p o s t a n a w i a

zażalenie pozostawić bez rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy nie uwzględnił wniosku oskarżonego w przedmiocie właściwości.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył oskarżony i wniósł o jego zmianę i przekazanie sprawy według właściwości do Sądu Rejonowego w Katowicach.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy.

Z treści art. 35 § 1 k.p.k. jasno wynika, że decyzja w przedmiocie właściwości miejscowej i rzeczowej może być podjęta przez sąd wyłącznie z urzędu. To zaś oznacza, że wniosek oskarżonego w tym przedmiocie należało uznać za złożony na podstawie art. 9 § 2 k.p.k. Stanowił on jedynie sygnał do rozważenia kwestii właściwości i nie wiązał Sądu Rejonowego, a przez to nie wymagał podjęcia czynności procesowych, jeśli sąd nie widział potrzeby orzeczenia o zmianie właściwości rzeczowej bądź miejscowej. W szczególności Sąd Rejonowy nie miał obowiązku wydawania w takiej sytuacji postanowienia o odmowie przekazania sprawy według właściwości innemu sądowi i nie powinien wydać takiego postanowienia ( por. m.in.: uzasadnienie uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z 24 maja 2005 r., sygn. I KZP 5/05, OSNKW 2005/6/48, a ostatnio m.in. końcowy fragment uzasadnienia zarządzenia sędziego Sądu Najwyższego z 16 lipca 2025 r., sygn. III KO 88/25, OSNK 2025/10/71).

Oczywiście argumenty zamieszczone we wniosku sygnalizacyjnym złożonym w trybie art. 9 § 2 k.p.k. powinny być przez sąd rozważone, gdyż mogą stanowić impuls do zmiany dotychczasowego stanowiska i podjęcia z urzędu (nie na wniosek) decyzji, której wnioskujący się domaga. Jeśli jednak sąd tych argumentów nie podzieli, nie powinien wydawać postanowienia „odmownego”.

Powyższe stanowisko Sąd Okręgowy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie sygnalizował już kilkukrotnie, także na kanwie spraw Sądu Rejonowego w Legnicy i nadal ten pogląd podtrzymuje ( por.: postanowienie Sądu Okręgowego w Legnicy z 27 lipca 2022 r., sygn. IV Kz 255/22, LEX nr 3380192, wydane do sprawy Sądu Rejonowego w Legnicy o sygn. akt II K 857/21).

Reasumując, skoro Sąd Rejonowy wydał postanowienie, które nie powinno w ogóle zapaść, to zażalenie na takie postanowienie należy uznać za niedopuszczalne z mocy ustawy - ustawa nie może dopuszczać zażalenia na postanowienie, które nie powinno wystąpić w obrocie prawnym ( por:. R. A. Stefański (red.), S. Zabłocki (red.), Komentarz do K.p.k., teza 14 do art. 35, LEX). Sąd Okręgowy nie podziela tym samym poglądu odmiennego, wyrażonego m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z 20 września 2007 r., sygn. I KZP 25/07 ( OSNKW 2007/11/78). Wynika on bowiem z błędnego zdaniem Sądu Okręgowego założenia, że zamieszczony w art. 35 § 3 k.p.k. zwrot „w kwestii”, nakazuje rozpoznać zażalenie na postanowienie „odmowne”, jeśli takowe faktycznie zostało wydane, nawet gdy nie powinno ono zapaść. Tymczasem nie taka jest rola art. 35 § 3 k.p.k. Przepisy regulujące dopuszczalność zażalenia (m.in. art. 35 § 3 k.p.k.) mają bowiem charakter wtórny, co oznacza, że ze swej istoty dotyczą tylko postanowień legalnych, tj. takich, które w ogóle mają prawo pojawić się w obrocie prawnym (najpierw musi zapaść postanowienie, które posiada podstawę prawną, a dopiero później można ustalać, czy na takie postanowienie służy zażalenie). Postanowienie „odmowne” wobec wniosku złożonego w trybie art. 9 § 2 k.p.k., z przyczyn omówionych wyżej, nie należy do grupy tak rozumianych postanowień legalnych.

W kontekście dotychczasowych uwag trzeba przyjąć, że zamieszczony w art. 35 § 3 k.p.k. zwrot „w kwestii”, oznacza jedynie to, że zażalenie przysługuje na wydane przez sąd z urzędu postanowienie o uznaniu się niewłaściwym, zarówno co do właściwości miejscowej, jak i właściwości rzeczowej.

Z wszystkich tych przyczyn orzeczono jak na wstępie.